Kapadokya Yıkımının Ardından Çevre Platformlarından Sert Tepki

Nevşehir Göreme bölgesinde meydana gelen toprak kayması sonucu peribacalarından birinin yıkılmasıyla büyük bir facia yaşandı. Yaşanan göçükte 3 kişi hayatını kaybederken, 5 kişi de yaralandı. Bu acı olayın ardından İç Anadolu Çevre Platformu (İÇAÇEP) ile Türkiye Çevre Platformu (TÜRÇEP) ortak bir basın açıklaması düzenleyerek duruma tepki gösterdi.

Rant ve Tahribat Baskısı

Ortak sekretarya Abidin Özkaymak ve Ali Kalçık imzasıyla yayımlanan yazılı açıklamada, Kapadokya bölgesinin yoğun bir rant ve tahribat baskısı altında olduğu vurgulandı. Doğal ve kültürel mirasın yok edilemeyeceği belirtilen açıklamada, yoğun araç trafiği ile kontrolsüz insan baskısının telafisi imkansız felaketlere davetiye çıkardığına dikkat çekildi. Açıklamada, ağır iş makineleriyle yol açmanın kültürel bir cinayet olduğu, iki yıl önce de bu konuda uyarı yapıldığı hatırlatıldı.

Milyonlarca yıllık jeolojik süreçlerin ve binlerce yıllık medeniyetlerin ortak emaneti olan Kapadokya'nın dünyada benzeri olmayan bir sit alanı olduğu ifade edildi. Bölgenin kâr odaklı turizm anlayışı, denetimsizlik ve ağır taşıt ile insan baskısı altında kaldığı, son kazaların bilim insanları ile çevre savunucularının önemli uyarılar ne kadar haklı olduğunu bir kez daha gösterdiği kaydedildi.

Motorlu Taşıt ve Ziyaretçi Baskısı

Eşsiz peribacaları ile altı oyma kaya kiliselerle dolu hassas jeolojik dokunun üzerinden ağır iş makineleriyle yol geçirilmeye çalışılmasının açık bir cinayet olduğu yinelendi. Titreşime son derece duyarlı tüf tabakalarının üzerinden geçen tonlarca ağırlıktaki araçların, yalnızca yüzeyi değil bin yıllık yeraltı yerleşimlerini, manastırları ve freskleri de sarstığı belirtildi. Kontrolsüz turizm otobüsleri, ATV araçları ve özel otomobil trafiğinin peyzajı aşındırdığı ve güvenliği tehdit ettiği aktarıldı.

Acil Eylem ve Çözüm Önerileri

Çevre platformları, bölgedeki tehlikelerin önlenmesi için acil eylem planı ve çözüm önerilerini şu şekilde sıraladı:

• Hassas sit sınırları ile tarihi çekirdek bölgeler ağır iş makinelerine, tur otobüslerine ve bireysel fosil yakıtlı araç trafiğine kapatılmalıdır.
• Bölge içi ulaşım yalnızca düşük hızda çalışan, çevre dostu ve titreşim yaratmayan küçük elektrikli mekik araçları ile bisiklet ve yaya yollarıyla sınırlandırılmalıdır.
• Vadilerin ve kaya oyma yapıların fiziksel taşıma kapasiteleri bilimsel verilerle tespit edilerek kademeli ve kotalı ziyaretçi giriş sistemi kurulmalıdır.
• Tarihi ve jeolojik dokuya zarar veren betonlaşma, genişletilmiş asfalt yollar ve titreşim üreten inşaat faaliyetleri ivedilikle durdurulmalıdır.
• Kapadokya Alan Başkanlığı ve yerel yönetimlerin karar süreçleri; arkeologlar, jeologlar, şehir plancıları ve sivil toplum temsilcilerinden oluşan bağımsız kurulların denetimine açılmalıdır.

Kaynak: İz Gazete